Коронавирусга қарши вакцина қачон пайдо бўлади?
Коронавирус келтириб чиқараётган касалликка чалинганлар дунёнинг 100дан ортиқ мамлакатида қайд этилди, ҳар куни минглаб одам вирус юқтирганлар қаторига қўшилмоқда.
Ҳозирча коронавирус тарқалишининг олдини олишда ёрдам берувчи ва одамларни ундан ҳимояловчи вакцина яратилмади. Инсоният қачон бундай вакцинага эга бўлади?
Коронавирус: Мавжуд вазият ва келажак тахминлари
Коронавирусга қарши вакцина қачон пайдо бўлади?
Олимлар ҳозирга қадар вакцинанинг бир неча турини ишлаб чиқишди ва уларнинг самарадорлигини жониворларда синаб кўришмоқда. Агар тестлар натижалари муваффақиятли бўлса, кейинги босқич - шу йилдаёқ одамларда синаб кўриш бошланиши мумкин.
Аммо олимлар ишчи вакцинани янги йилга қадар ишлаб чиқишса ҳам, уни оммавий равишда ишлаб чиқариш бошланиши учун кўп вақт талаб этилади.
Давлатлар вакцинани қисқа муддатда ишлаб чиқишга ҳаракат қилишмоқда. Лекин уни тайёрлаш учун янги услублар қўлланмоқда ва ҳозирдан барчаси кутилганидек бўлишига кафолат бериб бўлмайди.
Қайд этиш керакки, айни пайтда одамлар орасида коронавируснинг 4 тури мавжуд ва уларнинг бирортасига қарши вакцина йўқ.
Коронавирус катта шаҳарларда: Ундан қочиш мумкинми?
Вакцина ҳаммага ёрдам берадими?
Афсуски, вакцина кекса ёшдаги кишилар учун нисбатан самарасиз бўлиши мумкин. Гап вакцинада эмас, балки ёши катта беморларнинг иммунитети вакцинацияга етарли даражада сезгирлик билан жавоб қайтармаслигида. Буни ҳар йили одамлар гриппга қарши эмланганида кузатиш мумкин.
Бундан ташқари, барча дори-дармонлар қўшимча таъсирга эга, ҳатто парацетамол ҳам. Аммо клиник синов ўтказмасдан туриб тажрибавий вакциналарнинг иккинчи даражали таъсири ҳақида бирор нима дейиш қийин.
Коронавирус болаларни четлаб ўтаётгани ростми? Шундай бўлса, сабаби нима?
Вакцина бўлмаган ҳолатда қандай ҳимояланиш мумкин?
Вакцина одамларни инфекциядан ҳимоя қилиши мумкин, аммо ҳозирча хавфдан ҳимояланишнинг энг яхши усули - гигиена қоидаларига амал қилишдир.
Вирусдан зарарланганларнинг кўпчилиги сезилмас аломатларни бошдан кечиради.
Айни вақтда вирусга қарши бир неча препарат синовдан ўтмоқда, лекин уларнинг бирортасини ҳам айнан Covid-19’га қарши курашда самарали деб ишонч билан айтиш қийин.
Вакцина бемор соғлиғини шикастлантирмаган ҳолда унинг иммун тизимини зарарли вирус ёки бактерия билан «таништириши» керак. Тана «душман»ни таниб олади ва унга қарши курашишга ўрганади.
Вакцина қабул қилган организмнинг инфекция билан кейинги тўқнашувида иммун тизими бу қандай касаллик экани ва унга қандай курашиш кераклигини билади.
Сўнгги ўнлаб йиллар мобайнида вакциналар ҳақиқий вирус намуналари ёрдамида тайёрлаб келинмоқда.
Қизамиқ ва қизилчага қарши вакцина вируснинг бутунлай касал қилмайдиган заифлашган намунасидан тайёрланади.
Мавсумий гриппларга қарши вакцина ўша йилда кенг тарқалган тури асосида, уни тўлиқ зарарсизлантириш йўли орқали тайёрланади.
Арбидол, игнабарглилар ва қизилмия илдизи. Хитойда коронавирусни қандай даволашмоқда?
Олимлар Sars-CoV-3 коронавируси генетик кодини билгани учун тўқимага киритилганидан сўнг патоген оқсилларини ишлаб чиқарувчи ва зарурий иммун реакцияни берувчи вакцинани ишлаб чиқишлари мумкин.
Хусусан, олимлар Sars-CoV-3 генетик кодининг парчаларини одам учун хавфсиз бўлган вирус билан алмаштирувчи услубдан фойдаланишади.
Бундай «генетик вакцина» назарий жиҳатдан иммунитетнинг коронавирусга қарши курашувчанлигини оширишга ёрдам бериши керак.
Баъзида касаллик қўзғатувчининг ДНК ва РНК парчалари тўғридан-тўғри танага киритилади. Инсон организмига кириши билан улар патоген оқсилларини ишлаб чиқаришни бошлайди ва иммун тизими бу оқсилларга қарши туришни ўрганади.
Комментарии (0)