АҚШ ва Эрон ўртасида имзоланган келишув тафсилотлари маълум бўлди

Яқин Шарқ минтақасида узоқ вақтдан буён давом этаётган ҳарбий ва сиёсий кескинликни юмшатиш йўлида кутилмаган ҳамда ўта муҳим қадам ташланди. Расмий Вашингтон ва Теҳрон вакиллари чоршанба куни икки давлат раҳбарлари томонидан имзоланган муваққат тинчлик битимининг расмий матнини кенг жамоатчиликка ошкор қилишди. Ушбу тарихий ҳужжатнинг бош мақсади — кенг қамровли қуролли тўқнашувларга бутунлай чек қўйишдан иборатдир. Шунга қарамай, АҚШ Президенти Дональд Трамп агар Эрон томони ўз зиммасига олган мажбуриятларни бузадиган бўлса, ҳарбий зарбаларни яна қайта бошлаш ва Эрон расмий раҳбариятини йўқ қилиб ташлаш билан таҳдид қилиш фикридан воз кечгани йўқ.

Қуйидаги таҳлилий сиёсий жадвал орқали АҚШ ва Эрон ўртасидаги янги келишувнинг энг асосий бандлари ҳамда томонларнинг сиёсий позициялари билан батафсил танишиб чиқишингиз мумкин:

Версалдаги рамзий имзо ва 60 кунлик тинчлик муҳлатиЖами 14 та банддан иборат ушбу ўтиш даври меморандуми якуний мукаммал тинчлик шартномаси устида музокаралар олиб бориш мақсадида ўт очишни тўхтатиш муддатини яна 60 кунга узайтиришни кўзда тутади. Эътиборли жиҳати шундаки, АҚШ раҳбари Дональд Трамп ва Эрон Президенти Масъуд Пезишкиён ушбу ҳужжатни инглиз ҳамда форс тилларида рақамли форматда имзолаганлар. Теҳрон расмийларининг маълум қилишича, мазкур битим чоршанба кунидан бошлаб тўлиқ кучга кирди.

Трамп ушбу тарихий ҳужжатни Франция Президенти Эммануэль Макрон ҳамроҳлигида Париж яқинидаги машҳур Версаль саройида имзолади. Маълумки, айнан ушбу масканда Биринчи жаҳон урушини расман якунлаган тинчлик шартномаси имзоланган эди. Матбуот анжуманида Трамп Эрон ҳақида гапирар экан: «Агар улар вақтни бой бериб, келишув шартларини бузадиган бўлсалар, биз уларни аёвсиз равишда бомбардимон қиламиз. Мен буни истамайман, уларнинг келишувга амал қилишини хоҳлайман», — дея баёнот берди ва эронликларни «ақлли одамлар» деб атади. Икки давлат музокарачилари яқин икки ой ичида доимий сулҳ лойиҳасини ишлаб чиқиш устида бош қотиришади. АҚШ раҳбари бу қадам Яқин Шарққа осойишталик олиб келиши ва жаҳон бозорида нефть нархининг арзонлашига хизмат қилишидан умидвор.

Бундан ташқари, Трамп илгари Эронга қарши илгари сурган баъзи даъволаридан воз кечди. У Теҳроннинг баллистик ракеталарга эга бўлишини тақиқлаш маълум маънода «адолатсизлик» эканини тан олди. Ваҳоланки, шу йилнинг февраль ойида у Эроннинг ракета саноатини бутунлай ер билан битта қилишга ваъда берган эди.